Gezond tandvlees als uitgangspunt
Gezond tandvlees is lichtroze, voelt stevig aan en ligt strak tegen de tanden. Het bloedt niet, ook niet bij het poetsen of bij lichte aanraking. Wie weet hoe gezond tandvlees eruitziet, herkent een afwijking in de spiegel eerder.
De eerste signalen
Een tandvleesontsteking, in vaktaal gingivitis, begint meestal zonder duidelijke klachten. Het tandvlees wordt roder dan normaal, zwelt wat op en kan gevoelig aanvoelen bij aanraking. Het duidelijkste teken is bloeden bij het poetsen, flossen of ragen. Ook een vieze smaak of een slechte adem die na het poetsen niet verdwijnt, kan op ontstoken tandvlees wijzen: bacteriën langs de tandvleesrand produceren zwavelverbindingen die onaangenaam ruiken.
Pijn hoort zelden bij dit stadium. Anders dan bij kiespijn is er geen alarmsignaal dat u naar de tandarts drijft, en daardoor wordt een ontsteking gemakkelijk genegeerd terwijl zij ondertussen doorgaat. Bij rokers valt bovendien het bloeden grotendeels weg, omdat de doorbloeding van het tandvlees is verminderd. Een tandvlees dat niet bloedt, is bij een roker dus geen bewijs van gezondheid.
Wat er in het tandvlees gebeurt
De oorzaak is tandplak, een zachte, kleverige laag bacteriën die zich voortdurend op de tanden vormt, vooral langs de tandvleesrand en tussen de tanden. Blijft die plak liggen, dan reageert het tandvlees met een ontsteking. Plak die niet dagelijks wordt verwijderd, verhardt onder invloed van speeksel tot tandsteen. Tandsteen is ruw, zodat nieuwe plak er nog gemakkelijker aan blijft hangen, en het is met poetsen niet meer weg te krijgen. Alleen een professionele reiniging verwijdert het.
Bij gingivitis blijft de ontsteking beperkt tot het tandvlees. Het kaakbot en de vezels die de tand verankeren, blijven intact. Dat is het wezenlijke verschil met parodontitis, waarbij de ontsteking zich uitbreidt naar die steunweefsels en er pockets ontstaan, verdiepte ruimten tussen tand en tandvlees waarin bacteriën zich buiten bereik van de borstel ophopen. Gingivitis gaat niet bij iedereen over in parodontitis, maar onbehandeld is zij wel de voedingsbodem ervan.
Omkeerbaar bij goede verzorging
Het goede nieuws is dat gingivitis volledig herstelt wanneer de plak consequent wordt verwijderd. Poets twee keer per dag twee minuten met fluoridetandpasta en een zachte borstel, met extra aandacht voor de tandvleesrand. Een elektrische borstel verwijdert plak beter dan een handborstel, mits u niet hard drukt; schrobben beschadigt het tandvlees en slijt het glazuur. Reinig daarnaast dagelijks tussen de tanden met ragers in de juiste maat, of met floss bij nauwe contactpunten, want daar komt een borstel niet. Vervang de borstel of borstelkop elke drie maanden; versleten haren halen plak niet goed meer weg.
Blijft het tandvlees bloeden bij het reinigen, ga dan gewoon door. Het bloeden neemt binnen enkele dagen af zodra de ontsteking tot rust komt. Een mondspoeling kan een aanvulling zijn, maar vervangt poetsen en ragen niet. Laat bovendien tandsteen verwijderen door de mondhygiënist.
Wanneer u hulp inschakelt
Verbetert het tandvlees na enkele weken zorgvuldige verzorging niet, trekt het zich terug zodat de tanden langer lijken, of gaan tanden losser staan, dan is er meer aan de hand dan gingivitis. Ook tandvlees dat spontaan bloedt, zonder poetsen of aanraking, is een reden om het te laten beoordelen. Een tandarts of mondhygiënist meet dan met een sonde de diepte van de pockets en maakt zo nodig röntgenfoto's om te zien of er bot verloren is gegaan.
Bij hardnekkige of uitgebreide ontstekingen kan uw tandarts u naar ons verwijzen; u kunt zich ook zelf aanmelden. Wacht in elk geval niet op pijn. Twijfelt u, neem dan contact met ons op.

